Baharatlar

Keme Kebabı Tarifi: Şişte Yöresel Lezzet

Kebap çeşitleri

Keme kebabı tarifi, keme mantarının kuzu etiyle dönüşümlü olarak şişe dizilip mangalda pişirildiği yöresel bir kebap olarak tanımlanır. Toprak altında yetişen mantarın yoğun aroması, etle birleşince kendine has bir lezzet oluşturur. İlkbahar aylarında taze keme bulunduğunda yapılan bu kebap, Şanlıurfa ve Gaziantep sofralarında benzer biçimde hazırlanır.

Keme kebabı nedir?

Keme kebabı, mantarın kuşbaşı etle sıralandığı bir şiş kebabıdır. Şişin başında ve sonunda mantar bulunur, aralarda et parçaları yer alır. Kombü besleyen keme, kömür ateşinde ısındıkça suyunu ve aromasını ete verir.

Yörede keme mantarına domalan da denir, farklı bölgelerde yeryaran adı da kullanılır. Mantarın toprak altında yetişmesi onu sıradan kültür mantarından ayırır. Bu nedenle kebap yalnızca hasat mevsiminde yapılabilir.

Gaziantep’te de aynı adla anılan bir çeşit bulunur ve coğrafi işaret kayıtlarına geçmiştir. İki şehirdeki uygulama birbirine çok yakındır, küçük farklar etin seçiminde görülür. Ortak nokta mantarın şişte etle eşleştirilmesidir.

Keme mantarı kebaba nasıl hazırlanır?

Toplanan mantarın kumlu kabuğu ince bir tabaka halinde soyulur. Ardından doğal şekline göre ceviz büyüklüğünde parçalara ayrılır. Sert yapısı nedeniyle şişe takılmadan önce dikkatlice delinir, aksi halde parçalanabilir.

Delme işlemi aynı yönde yavaşça döndürülerek yapılır, böylece mantar çatlamaz. Hazırlanan parçalar bir süre bekletilir, fazla nem süzülür. Yaş mantar ateşte fazla su bırakırsa kebap pişmez.

Keme kebabı için hangi ölçüler gerekir?

Dört ila beş kişilik ölçülerde 500 gr keme ile 500 gr orta yağlı koyun eti kullanılır. Et kuşbaşı doğranır ya da zırhtan geçirilir. Tuz yoğrulurken eklenir, karabiber isteğe bağlıdır.

  • 500 gr taze keme mantarı
  • 500 gr orta yağlı koyun eti
  • 1 tatlı kaşığı tuz
  • yarım çay kaşığı karabiber
  • servis için 4 adet lavaş
  • yanında 200 gr yoğurt
  • bir demet maydanoz ve 2 adet taze soğan

Etin yağ oranı kebabın yumuşaklığını belirler, fazla yağlı et ateşte küçülür. Mantar ile et parçalarının boyutu birbirine yakın olmalıdır. Bu denge şişte düzenli pişme sağlar.

Keme kebabı mangalda nasıl pişirilir?

Kömür iyice yanıp kor halini aldıktan sonra şişler ateşe konur. Harlı ateş mantarı dıştan yakar, içini pişirmediği için küller arasında kısık ısı tercih edilir. Şişler aynı yönde çevrilerek her yüzün eşit ısınması sağlanır.

Pişme süresi yaklaşık 15 dakikadır, mantarın yumuşamasıyla anlaşılır. Etin suyu berrak aktığında kebap hazır demektir. Ateşten alınan şişler birkaç dakika dinlendirilir, ardından tabağa alınır.

  1. Keme mantarını soyun, ceviz büyüklüğünde parçalayın ve dikkatlice delin.
  2. Kuşbaşı eti tuzla yoğurun, 30 dakika dinlendirin.
  3. Şişe mantar ve eti dönüşümlü dizin, uçlara mantar koyun.
  4. Kömür kor haline gelince şişleri yerleştirin, 15 dakika çevirerek pişirin.
  5. Şişleri dinlendirip lavaşa sarın, sumaklı soğanla servis edin.

Keme kebabı mangalda mı fırında mı pişirilir?

İki yöntem de aynı malzemelerle çalışır fakat pişirme kabı ve süre belirgin biçimde değişir. Mangal, kömürün verdiği dumanla yemeğe ayrı bir koku katar. Fırın daha kontrollü bir ısı sağlar.

ÖzellikMangal usulüFırın usulü
MalzemeKeme ve koyun kuşbaşıKeme ve koyun kuşbaşı
Pişirme kabıKömür mangalı ve metal şişFırın tepsisi ve yağlı kağıt
SüreYaklaşık 15 dakika200 derecede 20 dakika
DokuDumanlı ve diriDaha yumuşak ve sulu

Her iki yöntemde de mantarın suyunu bırakmaması gerekir. Mangalda kömürün kor halini beklemek şarttır. Fırında ise tepsinin önceden ısıtılması yeterlidir.

Keme kebabı nasıl servis edilir?

Şişlerden alınan kebap lavaş içine sarılır ya da doğrudan tabağa konur. İnce kıyılmış soğan, maydanoz ve sumak karışımı yanında sunulur. Yoğurt serinletici eşlikçi olarak tercih edilir.

İsot az miktarda serpilerek aromayı tamamlar. Kebap sıcakken tüketilirse mantarın dokusu korunur. Sofrada genellikle ayran veya soğuk su bulunur.

Evde mangal olmadan keme kebabı yapılabilir mi?

Mangal yoksa ızgara tavası veya fırın kullanılabilir. Izgarada yüksek ısı kısa sürede mühürleme sağlar, fırında ise 200 derecede 20 dakika yeterlidir. Mantarın suyunu bırakmaması için şişler fazla doldurulmaz.

Fırında pişirirken tepsiye yağlı kağıt serilmesi yapışmayı önler. Kebap arada bir çevrilerek iki yüzünün de renk alması sağlanır. Mangal aroması elde edilemez fakat mantarın lezzeti korunur.

Keme kebabı için hangi şiş kullanılır?

İnce metal şişler mantarı delerken daha az zorlanır. Kalın şişler keme parçasını bölebilir, bu yüzden ince uçlu tercih edilir. Ahşap şişler yüksek ateşte yanabilir. Metal şişler defalarca kullanılabilir.

Şişin uzunluğu mangalın genişliğine uygun olmalıdır. Kısa şişler kömürün ortasına yerleştirilemez. Uzun şişler ise çevirirken zorluk çıkarır. Orta boy şişler evde daha pratiktir.

Mantar delinirken aynı yönde dönmek gerekir. Zıt yönde zorlama parçanın çatlamasına yol açar. Delinen parçalar şişe geçirildikten sonra sıkılır. Gevşek dizilmiş mantar ateşte döner.

Et parçaları da aynı boyutta kesilmelidir. Boyut farkı pişme dengesini bozar. Şiş hazırlandıktan sonra yağlanması yapışmayı önler. Yağ sürmek için bir fırça kullanılabilir.

Keme kebabı artanları nasıl değerlendirilir?

Artan kebap şişlerden alınarak bir kaba konur. Buzdolabında kapalı şekilde saklanır, ertesi gün tüketilir. Tekrar ısıtırken düşük ateş kullanılır. Yüksek ateş mantarı sertleştirir.

Kalan kebap dürüm içinde değerlendirilebilir. İnce doğranmış soğan ve yoğurt eşlik eder. Lavaş hafifçe ısıtılıp sarılır. Sıcak yemek daha dengeli bir doku verir.

Mantar suyunu bıraktıysa tavada kısa süre kızartılır. Bu işlem aromayı tekrar canlandırır. Et parçaları ayrı ısıtılabilir. Karıştırmadan önce her ikisi de sıcak olmalıdır.

Artan malzemeler salata içinde de kullanılabilir. Keme, domates ve soğan uyumlu bir üçlü oluşturur. Baharat miktarı yeniden ayarlanır. Bu yöntem israfı azaltır.

Mangalın kor sıcaklığı kebabın başarısını belirler. Ateş çok harlıysa mantarın dışı yanar, içi çiğ kalır. Kömürler iyice kızarıp gri bir yüzey oluşturduğunda şişler konur. Bu an ateşin en dengeli olduğu zamandır.

Şişler yerleştirildikten sonra ilk beş dakika çevrilmez. Bu süre yüzeyin mühürlenmesini sağlar. Ardından düzenli aralıklarla çevirilmeye başlanır. Her çevirmede şiş aynı yönde döndürülür.

Etin suyu berrak aktığında pişme tamamlanmış demektir. Pembe su akarsa kebap birkaç dakika daha ateşte kalır. Mantarın da yumuşaması beklenir. Deneyimsiz ustalar yalnızca ete bakarak yanılabilir.

Sumaklı soğan piyazı kebabın vazgeçilmez eşlikçisidir. İnce doğranan soğan sumakla ovulur, maydanoz eklenir. Bir tutam tuz lezzeti tamamlar. Piyaz kebabın yağlı yapısını dengeler.

Lavaş ekmeği ateşte hafifçe ısıtılır. Sıcak ekmek kebabı sararken yırtılmaz. Dürüm yapılacaksa ekmek nemli bezle yumuşatılır. Servis hemen yapılır, bekleyen dürüm soğur.

Kebap artanları ertesi gün kahvaltıda değerlendirilebilir. Soğuk kebap lavaşa sarılıp tavada ısıtılır. Yanına yoğurt ve domates konur. İsot serpilerek lezzet tamamlanır.

Keme kebabı yalnızca mevsiminde yapılan bir yemektir. Hasat bitiminde taze mantar bulmak güçleşir. Bu yüzden sevenleri ilkbaharı bekler. Kısa sezon, kebabın özel olmasının nedenidir.

Kebap pişerken kömürden yükselen duman mantara işler. Bu duman, yemeğe kendine has bir koku verir. Elektrikli ızgarada bu etki oluşmaz. Mangal tercih edilmesinin nedenlerinden biri de budur.

Şişler hazırlandıktan sonra uzun süre bekletilmemelidir. Et tuzla yoğrulduysa suyunu bırakabilir. Mantar da nemlendiğinde yumuşar. Pişirmeden hemen önce dizim yapmak daha güvenlidir.

Servis tabağına kebap alınmadan önce lavaş ısıtılır. Sıcak lavaş dürümü kolayca sarar. Soğuk ekmek kebabın yağını emer ve sertleşir. Bu ayrıntı sunumun son adımını oluşturur.

Kebap piştikten sonra şişler metal bir tepsiye alınır. Tepsi sıcak olduğunda kebap daha uzun süre sıcak kalır. Soğuk tepsi yemeğin ısısını hızla emer. Servis öncesinde kısa bir dinlendirme yeterlidir.

Şişler tepsiye dizilirken birbirinin üzerine konulmamalıdır. Üstte kalan parçalar buharını atamaz ve yumuşar. Tek sıra dizim, yemeğin dokusunu korur. Ardından lavaş ve piyaz hazırlanır.

Keme kebabı yanına uygun ürünleri mağazada nerede bulabilirim?

Kebap yanında sunulan bulgur pilavı ve kuru baharatlar için aşağıdaki sayfalara bakabilirsiniz. İnce bulgur, pilav harcının yanı sıra köfte karışımlarında da kullanılır. Kuru gidalar bölümü sumak ve benzeri eşlikçileri kapsar.

author-avatar

Hakkında Urfa Yöresi

Urfa Yöresi ekibi: Şanlıurfa yöresel ürünleri, geleneksel üretim ve doğal lezzetler.