Mimbar Yemeği Tarifi: Urfa Usulü Yapılış

Mimbar yemeği, Şanlıurfa’nın ev mutfağında bulgur ve kıymayla hazırlanan geleneksel bir yemek olarak tanımlanır. Kültür Bakanlığı’nın yöresel yemek listesinde de geçen bu tabak, hanelere göre değişen ölçülerle yapılır. Bu yazı, yaygın ev uygulamasına dayanan bir pişirme düzeni ve ölçü önerisi sunar.
Mimbar yemeği nedir?
Mimbar, Şanlıurfa evlerinde bulgurun kıymayla yoğrulup pişirildiği bir yemektir. Köfte benzeri bir harç hazırlanır, sebze veya sosla birlikte tencerede tamamlanır. Adı, yöresel kaynaklarda Şanlıurfa yemekleri arasında geçer.
Her ailede farklı bir ölçü bulunması, yemeğin tek bir tarifle sınırlandırılmamasını sağlar. Kimi evlerde sulu, kimi evlerde daha kuru yapılır. Ortak nokta ince bulgurun temel malzeme olmasıdır.
Yöre ağzında pendirli peynirli anlamına gelir, benzer tariflerde bu ifadeyle karşılaşılabilir. Domates için frenk, pazı için pencer denmesi de aynı dil özelliğinin örneğidir. Bu adlar yerel tarifleri okurken işinizi kolaylaştırır.
Mimbar hangi malzemelerle yapılır?
Dört kişilik ölçülerde 2 su bardağı köftelik ince bulgur kullanılır. Yanında 200 gr kıyma, bir adet soğan ve 2 yemek kaşığı sıvı yağ gelir. Domates veya salça sosu tamamlar.
- iki su bardağı köftelik ince bulgur
- 200 gr yağsız dana kıyması
- bir adet kuru soğan
- 2 yemek kaşığı sıvı yağ
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 tatlı kaşığı isot
- yarım çay kaşığı karabiber
- bir tatlı kaşığı tuz
- 2 su bardağı sıcak su
- servis için 300 gr yoğurt
Bulgurun ince öğütülmüş olması harcın tutmasını sağlar, pilavlık bulgur bu tarife uygun değildir. Kıymanın az yağlı olması yemeği ağırlaştırmaz. Soğan ince kıyılır, harç içinde eriyerek tat verir.
Mimbar harcı nasıl yoğrulur?
Bulgur geniş bir kaba alınır, kıyma, soğan, isot ve baharatlar eklenir. Kontrollü biçimde sıcak su verilerek yoğurma başlar. Bulgur yumuşayıp harç elde toplandığında kıvam yerinde demektir.
Yoğurma yaklaşık 10 dakika sürer, acele edilirse bulgur sert kalır. Harç çok cıvık olursa biraz daha bulgur eklenir. Toparlanan karışım bir kenarda dinlendirilir.
Dinlenen harçtan ceviz büyüklüğünde parçalar koparılır. Avuç içinde sıkılarak köfte şekli verilir. Şekillendirilen parçalar tencerede sırayla dizilir.
Mimbar kaç dakikada pişer?
Yağ tencerede ısınır, salça eklenip kokusu çıkana kadar kavrulur. Ardından sıcak su ilave edilir ve kaynamaya bırakılır. Köfteler kaynar suya sırayla eklenir.
Tencere kapağı kapatılır ve kısık ateşte yaklaşık 20 dakika pişirilir. Suyun büyük kısmı çekildiğinde yemek hazırdır. Tuz kontrolü son aşamada yapılır.
- İnce bulguru geniş kaba alın, kıyma ve baharatları ekleyin.
- Sıcak suyu yavaş ekleyerek harcı 10 dakika yoğurun.
- Harçtan ceviz büyüklüğünde parçalar koparıp yuvarlayın.
- Salçayı yağda kavurun, sıcak suyu ekleyip kaynatın.
- Köfteleri sırayla ekleyin, kapağı kapalı 20 dakika pişirin.
Mimbar ile mahluta çorbası arasındaki fark nedir?
İki yemek de Şanlıurfa’da bulgurla yapılır ancak kıvam ve pişirme yöntemi ayrılır. Mimbar köfte şeklinde hazırlanır, mahluta ise çorba kıvamında pişer. Kullanılan baklagiller de değişir.
| Özellik | Mimbar | Mahluta |
|---|---|---|
| Kıvam | Köfteli ve yarı sulu | Akışkan çorba |
| Bulgur | İnce köftelik | İnce bulgur |
| Pişirme kabı | Geniş tencere ve yoğurma leğeni | Derin çorba tenceresi |
| Süre | Yaklaşık 20 dakika | Daha uzun |
Mimbar daha katı bir yapıya sahiptir ve kaşıkla değil ekmekle yenir. Mahluta ise içilen bir çorbadır. İkisi de aynı mutfağın bulgur kullanımını gösterir.
Mimbar nasıl servis edilir?
Sıcak yemek tabağa alınır, üzerine yoğurt gezdirilir. İstenirse isotlu yağ az miktarda eklenir. Yanında lavaş veya ekmek konur.
Yoğurt serinliği baharatlı harcı dengeler. Geleneksel sunumda tabak sade bırakılır, süs fazla yapılmaz. Sıcak tüketim yemeğin dokusunu korur.
Mimbar yaparken hangi hatalar yapılır?
En yaygın hata bulgurun yeterince yoğrulmamasıdır, bu durumda köfteler dağılır. Suyun fazla eklenmesi harcı cıvıklaştırır, şekil verilemez. Salça uzun süre kavrulursa acılaşır.
Köfteler kaynar suya birden atılırsa parçalanabilir, sırayla eklenmelidir. Ateş yüksek olursa su hızla buharlaşır ve yemek kuru kalır. Kısık ateş ve kapak, dengeli pişme sağlar.
Mimbar hangi kapta karıştırılır?
Geniş ve düz tabanlı bir kap yoğurmayı kolaylaştırır. Bulgurun tamamı aynı yüzeye yayılır. Dar kapta harç topaklanır, su eşit dağılmaz. Bakır leğen geleneksel mutfakta yaygındır.
Kapın kenarları yüksek olursa su taşmaz. Yoğurma sırasında elin rahat hareket etmesi gerekir. Cam ve seramik kaplar da kullanılabilir. Plastik kaplar sıcak suyla koku yapabilir.
Bulgur suyu çektikçe kıvam değişir. Bu yüzden su kontrollü biçimde eklenmelidir. Harç elde toplandığında yoğurma tamamlanır. Avuç içi nemlendirilirse şekillendirme kolaylaşır.
Hazır harç kapta dinlendirilir. Üzeri nemli bezle örtülürse kurumaz. Dinlenen harç daha kolay şekillenir. Köfte yaparken avuç nemlendirilir.
Mimbar önden yoğrulabilir mi?
Harç birkaç saat önceden yoğrulabilir. Fakat su oranı tekrar kontrol edilmelidir. Bekleyen bulgur suyu emer ve sertleşir. Az miktar sıcak suyla kıvam yeniden düzeltilir.
Şekillendirmeyi pişirmeden hemen önce yapmak daha pratiktir. Köfteler uzun süre bekletilirse dağılabilir. Buzdolabında kısa süre dinlendirmek yeterlidir. Tencerede dizilen köfteler birbirine değmemelidir.
Sos ayrı hazırlanıp sıcak tutulur. Köfteler suya eklenince ateş kısılır. Kapak kapalıyken buhar pişirmeyi tamamlar. Servis anında yoğurt eklenir.
Önden hazırlanan malzemeler ayrı kaplarda durur. Pişirme anında hepsi birleştirilir. Bu düzen yoğun sofralarda zaman kazandırır. Yemek yine de taze pişmiş gibi sunulur.
Bulgurun öğütme derecesi mimbarın dokusunu belirler. İnce köftelik bulgur suyu hızla emer. Kalın öğütülmüş bulgur harcı tutmaz. Paket üzerindeki köftelik ibaresine dikkat edilmelidir.
Kıymanın taze olması yemeğin lezzetini etkiler. Yağsız dana kıyması harcın dağılmasını önler. Çok yağlı kıyma köfteleri yumuşatır. Et buzdolabından çıktıktan sonra yoğurulur.
Soğan ince kıyıldığında harça iyi karışır. Rendelenmiş soğan suyunu bırakırsa süzülür. Fazla soğan suyu harcı cıvıklaştırır. Bu yüzden ölçülü kullanım gerekir.
Baharatlar yemeğin karakterini oluşturur. İsot rengini ve aromasını verir, karabiber denge katar. Tarçın bazı evlerde az miktarda eklenir. Baharat miktarı damak zevkine göre ayarlanır.
Salçalı sosun kıvamı yemeğin sululuğunu belirler. Salça yağda kavrulduktan sonra su eklenir. Sos kaynadığında köfteler atılır. Suyun büyük kısmı çekilince yemek hazırdır.
Köfteler tencerede birbirine değmeden dizilir. Aralarında boşluk bırakmak pişirmeyi eşitler. Kapak kapalıyken buhar yüzeye yayılır. Ateş kısıldıktan sonra yemek dinlendirilir.
Mimbar sıcak servis edilir. Yoğurt sosu tabağa gezdirilir, isotlu yağ isteğe bağlıdır. Yanında lavaş veya ekmek konur. Yemek tek tabakta tamamlanır.
Ölçüler dört kişilik sofra için uygundur. Kalabalık sofrada malzemeler orantılı artırılır. Tencere büyütüldüğünde pişme süresi biraz uzayabilir. Tuz kontrolü yine son aşamada yapılır.
Mimbar, Şanlıurfa ev mutfağının sade yemeklerindendir. Hazırlaması fazla malzeme gerektirmez. Temel ürünler her mutfakta bulunur. Bu özellik yemeği günlük sofralara yaklaştırır.
Mimbarın su oranı kıvamı belirler. Fazla su yemeği çorbaya benzetir, az su köfteleri sertleştirir. Verilen ölçüler bu dengeyi kurar. Pişme sonunda suyun büyük kısmı çekilmelidir.
Köfte harcındaki soğan, bulgura nem verir. Soğan suyu süzülmezse harç cıvık kalır. Rendelenmiş soğanı hafifçe sıkmak yeterlidir. Bu uygulama şekillendirmeyi kolaylaştırır.
Yemeğin üzerine gezdirilen yoğurt, sıcaklığı dengeler. Yaz aylarında yoğurt miktarı artırılabilir. Kışın ise daha az yoğurt tercih edilir. Alışkanlıklar haneden hanede değişir.
Mimbar, az malzemeyle hazırlanan pratik bir yemektir. Bulgur ve kıyma temel ürünlerdir. Baharatlar yemeğe yöresel bir karakter katar. Ev mutfağında yapılmasının nedeni budur.
Mimbar pişerken tencerenin kapağı mümkün olduğunca az açılır. Buhar kaçtığında üstteki köfteler kuruyabilir. Pişme sonuna doğru bir kez kontrol yeterlidir. Ateş kısıldıktan sonra yemek dinlendirilir.
Yoğurt sosu için yağlı yoğurt kullanılır. Sarımsak eklenirse ezilip yoğurda karıştırılır. Sosun tuzu ayrı ayarlanır. Mimbarın baharatlı yapısı yoğurtla dengelenir.
Mimbar için köftelik bulgur ve salçayı mağazada nerede bulabilirim?
Tarifin bulgur ve yoğurt dışındaki malzemeleri için aşağıdaki sayfalara göz atabilirsiniz. Köftelik ince bulgur, mimbar harcının temelini oluşturur. Kuru gidalar bölümü salça ve baklagil çeşitlerini kapsar.